Start ›

Over Archipel

Doel Archipel

Archipel vertrekt vanuit de vaststelling dat in Vlaanderen een duurzame digitale archiefinfrastructuur nodig is om de problematiek van digitale archivering structureel aan te pakken. Daarenboven veronderstelt dit project dat in de ontwikkeling van deze infrastructuur een belangrijke rol is weggelegd voor actoren in het domein van de kunsten, het cultureel en wetenschappelijk erfgoed en het onderwijs.In dit onderzoeksproject willen we nagaan wat het concreet betekent om binnen een gedecentraliseerde Vlaamse digitale archiefinfrastructuur een duurzaam digitaal archief van diverse (complexe) digitale en multimediale objecten te implementeren.

Duurzaamheid centraal

Centraal in dit onderzoek staat het begrip duurzaamheid of sustainability. Zowel in het ontwikkelen van modellen en handleidingen voor duurzaam archiefbeheer (WP1), maar even goed in de technologische innovatie rond het verzekeren van toegang tot het gedistribueerde archief. Dit onderzoek steunt ten dele op resultaten van BOM-vl, maar er dienen zich ook nieuwe onderzoeksproblemen aan, die zullen worden geëxploreerd en gedemonstreerd in een testbed (WP4), waarin een aantal ‘submission modules’ en ‘dissemination modules’ (cfr. OAIS-model) ontwikkeld zullen worden. Dit alles roept vragen op rond de juridische status van het hergebruik van archiefmateriaal (WP3). Wat zijn de beperkingen, voorwaarden en uitwegen? Ook hier willen we vooral oplossingsgericht te werk gaan en naar protocollen en modellicenties toewerken i.s.m. (vertegenwoordigers van) de rechthebbenden, het onderwijs, de culturele en erfgoedsectoren en de culturele industrieën in Vlaanderen. Essentieel blijft ook de verdere toepassingsgerichte exploratie van gebruiksperspectieven en valorisatiescenario’s met het oog op duurzame ontsluiting (WP3). Hoe kan informatie een optimale waarde verkrijgen door het openstellen van het data-archief voor delen en circuleren? Welke innovatieve valorisatiemodellen kunnen concreet binnen de Vlaamse context geconcipieerd worden rond de problematiek van distributie en exploitatie? Daarbij staat de onderwijs- en onderzoekswereld centraal, maar er zal ook aandacht gaan naar de particuliere eindgebruikers en de culturele industrie. Rekening houdend met de beperkte monetaire waarde van heel wat erfgoedmateriaal binnen de culturele en wetenschappelijke wereld dient te worden onderzocht hoe deze content binnen een digitale archiefstructuur over lange termijn financieel en organisatorisch kan worden onderhouden in Vlaanderen. Tenslotte zal het project veel aandacht besteden aan de disseminatie en valorisatie van de onderzoeksresultaten voor de doelgroepen en sectoren (WP5): dit project zet sterk in op kennisdeling. Er zullen uiteenlopende initiatieven genomen en communicatiemiddelen ingezet worden om de sectoren en doelgroepen actief te betrekken bij de activiteiten van het onderzoeksproject.

Bom-Vlaanderen

Archipel kan voortbouwen op de onderzoeksresultaten en realisaties van het project BOM-vl (‘Bewaring & Ontsluiting van Multimediale data in Vlaanderen’ - www.bom-vl.be), dat in 2009 ten einde liep (1/1/08 – 30/6/09). Het BOM-vl project heeft aangetoond dat bepaalde oplossingen doenbaar zijn (‘feasibility’) maar toont onvoldoende aan hoe een digitaal archiveringsplatform duurzaam kan worden georganiseerd, meer bepaald voor het culturele en wetenschappelijke
erfgoed.

We moeten de brug maken van ‘feasibility’ naar ‘sustainability’. De gezamenlijke participatie van media-, cultuur- en onderwijspartners in BOM-vl vertaalt zich (nog) onvoldoende in concrete (structurele) samenwerkingsmodellen, nodig om
de duurzaamheid te onderbouwen. Daartoe zal verder samenwerking moeten worden gezocht. Tenslotte was de onderzoeksscope naar type (digitale) materialen/objecten (time based media, audiovisuele media) onvoldoende breed gedefinieerd om bruikbaar te zijn voor de cultuur- en erfgoedsectoren. In dit projectvoorstel wordt de definitie opgerekt tot zowel time based media of audiovisuele bronnen (focus BOM-vl), als beeld- en tekstmateriaal, mixed media, leerobjecten en eventueel ook complexere datasets in de alfawetenschappen (maar bv. niet software of games). Binnen WP1 zal een operationele definitie worden uitgewerkt van de types digitale data die in de scope vallen van dit onderzoek.

Onderzoeksresultaten: publiek domein
Het is de expliciete bedoeling van de partners om alle resultaten die zullen worden behaald in het project publiek beschikbaar te stellen van iedereen die ze wenst te gebruiken. Dit zal onder meer gerealiseerd worden via:

  • thematische en algemene workshops, seminaries, symposia;
  • diverse publicaties en ruime online verspreiding van rapporten en deliverables;
  • opleveren van open-source broncode en initiatieven naar de bestaande open source communities rond digitale archivering;
  • opzetten van een publieke projectsite, wat geïnteresseerden zal toelaten om de vorderingen van het project op te volgen.

Deelnemende organisaties